Cinsel ilişki sırasında vagen girişinde veya derin ilişki`de ağrı hissedilmesi durumudur. Diaparoni terimi de bu durumu ifade etmektedir. Disparoni yakınması bir çok kadında bulunmaktadır. İlk ilişki`den itibaren bu yakınması olanların yanı sıra yıllar sonra cinsel ilişki`si ağrılı olmaya başlayan kadınlar da vardır.
Ağrılı ilişki`nin nedenleri jinekolojik hastalıklar olabileceği gibi psikolojikte olabilir. Bu nedenle jinekolojik muayene nedenin saptanması için gereklidir.
Cinsel ilişki sırasında ağrının oluştuğu yer de önemlidir. Ağrı penisin vagene girişi sırasında vagen girişinde mi oluyor (yüzeyel disparoni)? Ve ya vaginaya tam olarak girdikten sonra alt kasık bölgesi veya karında mı oluyor (derin disparoni)? Bu iki ağrı çeşidinin ayrılması tanıya yardımcıdır.
Yüzeyel disparoniye vagen veya vulvanın enfeksiyonları, vagen girişinin darlığı, vagenin kayganlığını sağlayan vagen sekresyonunun az olması gibi durumlar neden olurken; derin disparoniye genellikle rahim, yumurtalık, tüpler veya alt karın bölgesi ile ilişkili hastalıklar neden olabilmektedir.
Post menopozal yıllarda vagen epitelinin sağlamlığını ve kayganlığını sağlayan estrojen hormonu eksikliği nedeni ile disparoni şikayeti olmaktadır. Bu durumun tedavisi menopoz hormon tedavisi ile kolaylıkla olmaktadır.
Bütün bu durumların dışında herhangi bir neden saptanamayan disparoni hastaları da bulunmaktadır. Böyle bir durum daha çok kadının bilinç altını etkileyen psikolojik bir durumla ilgilidir. Psikolojik danışmanlıkla tedavi edilmelidir.
